Publiciteit

Vara programma KASSA! 17-09-04: Alles over luizen en hoe kom je eraf

AOB Onderwijsblad, nr. 3, 8-2-2003, R Sikkes

Luizenjacht op Jaarbeurs

In de hal vol schoolmeubilair viel de Bugbag op. Het is een soort spookmanteltje, dat in allerlei kleuren bestaat en over de jassen heen wordt gehangen. Luizen krijgen zo geen kans om over te springen. Veel scholen gebruiken nu plastic zakken, maar dit systeem ziet er wat vrolijker uit. Een aantal scholen gebruikt de Bugbag al en de folder geeft vanzelfsprekend veel enthousiaste reacties. De Regenboog in Almere meldt dat de school sinds de invoering 'luisvrij' is.

RIVAS Zorggroep, augustus 2003

Een kriebelend verhaal:

Niet alleen de kinderen gaan weer naar school. Ook voor de hoofdluizen is september de tijd om zich massaal aan te melden.

Bij het woord " HOOFDLUIS " begin je toch onwillekeurig op het hoofd te krabben. De tweede reactie is meestal: gelukkig heeft mijn kind er geen last van. U kent vast de verhalen van de kinderen die wel hoofdluis hebben. Regelrechte nachtmerrie verhalen over dure lotions, stofzuigers en knuffels in de diepvries. De tips vliegen over het schoolplein hoe die ondieren het beste kunnen worden bestreden. Maar toch blijft het onaangename gevoel dat U en Uw kind hier binnenkort ook mee te maken kunnen krijgen.

Maar heeft U al aan preventie gedacht? Het voorkomen van een luizenplaag scheelt veel zorgen, aankoop van dure lotions en ander ongemak. De GGD kan veel informatie verschaffen over het opzetten van een zogenoemd " luizenmoederteam ". Naast het controleren door luizenmoeders wat op veel scholen al gedaan wordt is er ook de mogelijkheid van de " Bug Bag ". Een anti-luizen cape die aan de schoolkapstok wordt gehangen met een stevige metalen haak waar elke jas goed onder past. Het idee hierachter is dat het overlopen ( niet springen! ) van de luis veelal via de kragen van de jassen gebeurd. De jassen opbergen in plastic tassen werkt niet, luizen lopen blijkbaar net als andere insecten altijd omhoog, naar het licht toe. De Bug Bag cape is van boven gesloten en voorkomt dit. Een andere geziene methode is de jas in een grijze vuilniszak opbergen. Een gezellig gezicht is dit in ieder geval niet. De vuilniszak zou kunnen werken totdat de zak ( waarschijnlijk snel) gaat scheuren. Ook is het opbergen van een natte jas in een vuilniszak niet plezierig. De Bug Bag is van de onderzijde open en op deze manier is een natte jas opbergen geen probleem.

Er worden naast dit gepatenteerde model ook goedkopere versies aangeboden. Nadeel hiervan is het ophanglusje wat snel kapot gaat, de kwaliteit van het materiaal is minder en de bovenzijde is niet afgesloten waardoor er toch een kans bestaat van overlopende luizen.

De GGD zuid Holland zuid staat achter de Bug Bag als een preventief middel tegen luizen.

© Financieele Dagblad, 20 Januari 2001
Geen luizenleventje - this article was reprinted courtesy of Financieele Dagblad
Rubriek over persoonlijke technologie onder redactie van Eric van der Meer

Zo ben je weliswaar geen luizenmoeder maar leesmoeder op een basisschool, zo ben je - een beetje tegen wil en dank - een ondernemer die voor misschien wel meer dan 100.000 anti-luizententjes per jaar productiecapaciteit in Hongarije probeert te engageren. Wat mond-op-mond reclame en de publiciteit al niet kunnen bewerkstelligen.
Mogen we u voorstellen aan mevrouw Kirsti Järvinen, ontwerpster van tapijten en schoolmeubilair, maar vooral: de uitvindster van de Bug Bag. En moeder van kinderen op een Amsterdamse basisschool. Net als op zoveel andere scholen werden die geconfronteerd met een luizenplaag.
Hoofdluizen komen alleen bij mensen voor, meestal bij kinderen, en zitten uitsluitend in het hoofdhaar, waar hun eitjes (de neten) aan de haren kleven. Op zich zijn hoofdluizen betrekkelijk onschadelijk. Maar ze veroorzaken jeuk. Dat wordt dan krabben, wondjes en wellicht infecties.
Je hebt sneller luis dan dat je er weer vanaf bent. Dat kost veel moeite en is erg vervelend. De luis moet worden bestreden met vaak agressieve shampoos, lotions of cremes, waarvan sommige giftig en brandbaar zijn en stinken. Daarnaast moet er, om het dode ongedierte uit het haar te krijgen, intensief worden gekamd met een stof-, luizen- of vlooienkam. Ook kan het nuttig zijn om drie uur lang met een in warme azijn gedrenkte doek om het hoofd te zitten.
Dat vinden kinderen niet leuk. En hun ouders nog minder. Want vooral de ouders schamen zich. Nergens voor nodig, want hoofdluis komt helaas op veel basisscholen voor en heeft weinig of niets te maken met gebrek aan hygiene thuis. Misschien wordt de hoofdluis wel gestimuleerd door een teveel aan hygiene.
Toen haar zoon ongeveer een jaar geleden voor de tweede keer met luizen thuiskwam, had Järvinen er genoeg van en begon ze na te denken. De school viel niets te verwijten. Er waren verschillende dingen geprobeerd om de luizen uit te bannen. Zoals: de jassen van de kinderen moesten in plastic boodschappentassen van supermarkten aan de kapstokken worden gehangen. Vooral de kapstok is de plaats waar de luizen zich verspreiden. Uit het haar komen ze op jaskragen en dassen terecht, en vandaar lopen ze naar belendende kragen en dassen. Lopen, want luizen kunnen niet springen of vliegen. Die plastic tassen hielpen niet. Die waren aan de bovenkant open en daar kropen de luizen gewoon uit omhoog, op weg naar de volgende jas. Omhoog dus.
Dat was de basis van het idee van Kirsti Järvinen. Bevriende biologen bevestigden haar dat luizen, net als andere insecten, van nature geneigd zijn omhoog te kruipen. Naar het licht. Dus moesten die tassen als het ware worden omgedraaid. Dan botsen de luizen tegen de bodem.
Met dat in het achterhoofd naaide en knipte zij een eerste serie van 30 plastic capes waar in het midden een soort vleeshaak zonder scherpe punten doorheen ging, met onder het gat nog een extra kapje om het of te dichten. Aan de onderste haak kwamen de jassen, de bovenste haak ging aan de kapstok. Na een maand waren de luizen uit de betrokken klas verdwenen. Het werkte. Het hoofd van de basisschool bevestigt het.
Daarmee is een school niet gegarandeerd luizenvrij. Er zijn op basisscholen nog andere 'brandhaarden' van waaruit luizen zich kunnen verspreiden. Zoals de 'knuffels', de verkleedkleren of de de spullen in de 'toneelkast'. Maar het belangrijkste verspreidingsgebied, de kapstokken, is afgedicht.
Hierna begon het balletje te rollen. Järvinen kwam in gesprek met een andere ouder, een architect, die een betere kapstok met tussenschotten had bedacht. Gezamenlijk gingen ze met hun ideeen naar de Amsterdamse GG&GD. Ook daar werd de simpele efficiency van het anti-luizententje herkend. Het staat nu in de adviezen van de GG&GD aan scholen met een luizenplaag.
Vervolgens kwam er eerst een artikel in het blad Intermediair, later in bijvoorbeeld het Amsterdams Stadblad en J/M, Maandblad voor Ouders, en nu kan mevrouw Järvinen de tientallen telefoontjes per dag nauwelijks meer behappen.
De eerste serie professionele serie anti-luizententjes, nu van spinnaker nylon, werd in de Amsterdamse Okado winkel/ werkplaats voor gehandicapten geproduceerd. Inmiddels is de productie verhuisd naar drie andere soortgelijke werkwinkels. Maar nu er naast de vele telefoontjes uit Nederland ook reacties uit Belgie en Duitsland beginnen binnen te komen, lijkt het een internationale zaak te gaan worden. Dan zijn drie ateliers voor gehandicapten waarschijnlijk niet meer genoeg om de productie bij te benen. Daarom heeft Järvinen contact gezocht met een fabrikant in Hongarije. Tot nog toe zijn er een kleine 2000 verkocht, niet zozeer aan scholen ('Die hebben er echt geen tijd voor'), maar direct aan de ouders, die vaak als controlerende 'luizenouders' zijn ingeschakeld.
Het luizententje heeft de bij het Benelux Merkenbureau gedeponeerde merknaam Bug Bag gekregen, daarnaast is er a raison van zo'n f 10.000 octrooi op aangevraagd. Mevrouw Järvinen is ondernemer geworden. Daar moet ze soms even van zuchten.

© Elan, Magazine voor directeuren en commissarissen, Maart 2001
Nieuwe uitvinding: Bug Bag - this article was reprinted courtesy of Elan

Ontwerpster Kirsti Järvinen vond met de Bug Bag een effectief middel tegen hoofdluis. Sinds de vraag naar haar jassenhoes stijgt, claimen anderen de primeur.

Kirsti Järvinen en vier BUG BAGs Het is een plaag. Op alle scholen, in alle klassen, op alle hoofden. Hoofdluis tiert er welig. Niet omdat het diertje zo vliegensvlug is en in de klas van kinderhoofd naar kinderhoofd springt. Nee, omdat het in de gangen zeeen van tijd heeft om van kraag naar kraag te lopen en inmiddels resistent is tegen alle soorten van middelen, zowel milieuverpestende als milieuvriendelijke. Er zijn scholen waar alle jassen ter preventie in griize vuilniszakken aan de kapstok hangen. De gedachte om jassen te isoleren om de luis niet de kans te geven de hele klas te besmetten was dus al eerder opgekomen, maar nog niemand had het idee professioneel aangepakt. Tot ontwerpster Kirsti Järvinen op de fiets een soort jassenhoes bedacht. Zij ontwierp de Bug Bag en deed een test in de klas van haar zoon. Sinds het positieve resultaat naar buiten kwam, kan ze de vraag nauwelijks aan. Vanaf de zomer heeft ze tweeduizend exemplaren verkocht, de afgelopen weken verzendt ze vijftig per dag. Haar leven veranderde drastisch. Voorheen maakte ze met haar bedrijfje Järvinen Design tapijten. 'Dat was heel overzichtelijk. Een tapijt, een klant, een factuur per maand.' Nu laat ze in drie ateliers voor verstandelijk gehandicapten de Bug Bag maken en moet ze nadenken over uitbreiding naar Hongarije, uitbesteding van de verzending en verkooppunten in het land. Maar dat is niet het ergste. Van verscheidene kanten wordt ze bestookt dat de uitvinding niet nieuw is. Er schijnt een paar jaar geleden een andere moeder op precies hetzelfde idee gekomen te zijn, schreef Wouter Klootwijk in Het Volkskrant Magazine en ook op per brief en telefoon meldden zich twee andere 'uitvinders'. De vondst is inderdaad een stap of twee verwijderd van de vuilniszak, weet Kirsti Järvinen. 'Het is niet gek dat meerderen op hetzelfde idee kwamen. Maar ik ben de enige die octrooi heeft aangevraagd. Dat advies kreeg ik van een de naaiateliers. Het kostte me een kleine tienduizend gulden.' Ze heeft de andere uitvinders opgebeld en binnenkort hoopt ze met ze te praten, want ze houdt van direct contact en bovendien is een bloeiende verkoop nooit haar eerste doel geweest. 'Het belangrijkste is de bestrijding van hoofdluis. Dat vergt een collectieve aanpak.'

Revolutionair. Dat wordt wel vaker gezegd van uitvindingen, maar de vondst van de ontwerpster K. Järvinen kon inderdaad nog wel eeens populair worden. Om de luizenplaag op de school van haar kinderen te lijf te gaan, ontwierp Järvinen een soort cape, ofwel een luizententje dat kinderen op school over hun jas kunnen hangen om de hoofdluis tegen te gaan. De eerste proef was een groot succes.
Hoofdluis is een hardnekkig probleem op de basisscholen. Sommige scholen krijgen hun klassen niet luisvrij. Zo ook de Asvo. Directeuer I. Harmse: "We hebben een helleboel dingen geprobeerd. Er is zelfs een speciale kapstok gemaakt om luizen tegen te houden. Ook hebben we het geprobeerd met plastic zakken, maar de hoofdluis bleef hardnekkig terugkomen."
De BugBag, zoals Järvinen haar vinding heeft gedoopt, zorgt ervoor dat voor luizen de weg via de kapstok naar andere jassen definitief wordt afgesneden. Järvinen: "De BugBag gaat over de jas, wordt aan de bovenkant hermetisch afgesloten en blift van onderen open, zodat een natte jas toch kan drogen."
Volgens de schooldirectrice was de plaag op haar school met de komst van de BugBag binnen enkele weken voorbij. Wel worden nog steeds controles op de kinderen uitgevoerd.
De GG & GD beveelt de BugBag inmiddels aan als probaat middel tegen de plagen opschool. Zelf zegt Järvinen al zo'n driehonderd telefoontjes in tien dagen tijd te hebben gekregen van ouders die bij haar een luizenzak bestelden. Op de beschermingshoes heeft ze inmiddels patent aangevraagd.

tekening over BUG BAGs Luis blijft een probleem op school, ondanks alle inspecties, lotions, shampoos en kammen. 'Dat komt mede omdat de jassen van kinderen of onbeschermd of in een plastic zak op de kapstok hangen,' vertelt Kirsti Järvinen uit Amsterdam. Zij bedacht de BugBag, een luizentent, en die doet precies het tegenovergestelde van de plastic zak.
'De BugBag sluit van boven af, zodat de luizen de weg van de ene kraag naar de andere kraag wordt afgesneden. De BugBag is alleen van onder open en daar kunnen luizen niet overspringen naar een andere jas.'
Järvinen heeft haar luizententjes, die ze begin dit jaar bedacht, getest op de school van haar kinderen, waar de luizenplaag zeer hardnekkig was. Na een maand waren de beesten weg.
Inmiddels heeft de Amsterdamse GGD besloten de BugBag aan te bevelen in de schooldocumentatie over luizen. Järvinens strijd tegen de luis houdt niet op bij de BugBag. Zo roept ze ouders op om elkaar te helpen in plaats van te bekritiseren. 'Ik geloof dat nu eindelijk eens het taboe rondom luizen wordt doorbroken. Dat werd tijd. Hoe opener je er met elkaar over spreekt, tips uitwisselt, vragen stelt, hoe beter het is.' Järvinen tipt ook ouderraden om voor de aanschaf van BugBag de wethouder Zorg aan te spreken voor een subsidieregeling.
De luizententen zijn voorzien van een S-haak die gemakkelijk aan de schoolkapstokken kan worden gehangen. De tent zelf is gemaakt van spinnaker nylon, dat gewassen kan worden op 30 graden.
De BugBag kost f 20,-. Voor bestellen en meer informatie, tel. 020-627 58 03, Kirsti Järvinen Design, Sarphatistraat 25, 1018 EV Amsterdam.

ANP 183-(649515)
AMSTERDAM BUGBAG LUIS
Moeder ontwerpt luizententje tegen 'schoolluis' - this article was reprinted courtesy of ANP

AMSTERDAM (ANP) - Revolutionair wordt de uitvinding van moeder en ontwerpster K. Jrvinen uit Amsterdam genoemd. Zij ontwierp een soort cape, ofwel een luizententje dat kinderen op school over hun jas kunnen hangen om de hoofdluis tegen te gaan. De eerste proef was een groot succes, verzekert schooldirectrice I. Harmse. Hoofdluis is een hardnekkig probleem op vooral basisscholen in Nederland. Sommige scholen krijgen hun klassen niet luisvrij. Zo ook de Amsterdamse School voor Opvoeding en Onderwijs (ASVO). ,,We hebben een heleboel dingen geprobeerd. Er is zelfs een speciale kapstok gemaakt om luizen tegen te houden. Ook hebben we het geprobeerd met plastic zakken, maar de hoofdluis bleef hardnekkig terugkomen'', aldus Harmse van de ASVO. Een van de moeders van de kinderen op school, ontwerpster Järvinen heeft toen de zogeheten BugBag ontworpen. ,,De BugBag gaat over de jas, wordt aan de bovenkant hermetisch afgesloten en blijft van onderen open, zodat een natte jas toch kan drogen.'' De BugBag zorgt ervoor dat voor luizen de weg via de kapstok naar andere jassen definitief wordt afgesneden. Luizen lopen via de kapstok naar andere kragen en komen zo in andere gezinnen. Volgens de schooldirectrice was de plaag op haar school met de komst van de BugBag binnen enkele weken voorbij. Wel worden nog steeds controles op de kinderen uitgevoerd. Daarvoor kan de ASVO beschikken over een groot aantal luismoeders en luisvaders, te vergelijken met de leesmoeders. De Amsterdamse GGD beveelt de BugBag inmiddels aan als probaat middel tegen de plagen op school. Zelf zegt Järvinen al zo'n driehonderd telefoontjes in tien dagen tijd te hebben gekregen van ouders die bij haar een luizenzak bestelden. Op de beschermingshoes heeft ze inmiddels patent aangevraagd.

ANP/ANPM : Moeder ontwerpt luizententje tegen 'schoolluis'
Optioneel: VERKERK 817
Intern: VARIA10 LUISZAK - 10-Jan-2001 01:27:00 pm
Category: BIN/BIN

Jasjes in een luizentent
Mark Mieras - Intermediair 44, 2 November 2000

Op de Amsterdamse basisschool hangen de jassen van groep 1/2 in luizen-quarantaine. Iedere jas zit in een tentje dat aan de kapstok hangt. De tentjes weerhouden de luizen ervan om van de ene jas op de andere te kruipen, veruit de belangrijkste besmettingroute.

Ontwerpster Kirsti Järvinen kent, als moeder van twee kinderen, de luizenellende van dichtbij: 'Alle beddengoed en gedragen kleding moet je wassen, knuffels moeten een week in een plastic zak en de kinderen moet je wassen met een shampoo die zo giftig is dat je het maar een paar keer per jaar mag gebruiken, en waartegen de luizen op den duur resistent worden. En als alles schoon is, stapt er weer een luis over van de jas van een klasgenoot en kun je opnieuw beginnen.'

Na de zoveelste uitbraak had Järvinen er genoeg van. In een vlaag van creatieve woede bedacht ze dit voorjaar haar Bug Bag. Inmiddels is het octrooi aangevraagd en probeert de ontwerpster de productie op te schalen van honderden naar duizenden Bug Bags per maand.

De ruimbemeten huiskamer van Järvinen ligt vol lappen witte stof, er liggen zakken met ogen, met S-haken en met wasvoorschriftmerkjes op tafel. In een hoek staat een stapel kartonnen dozen voor de verzending. 'Gisteren belde er een school die er vijfhonderd wilde bestellen. "Dat is mijn hele voorraad", riep ik.'

Stormachtig was de geboorte van de Bug Bag, vanaf het begin. Het idee was in maart in een flits geboren. Het eerste prototype was in een uurtje in elkaar gezet. Järvinen plakte een trechtervormige zak, vijlde de punten van een vleeshaak en stakdie door de zak. Het kind hangt zijn jas aan de onder kant van de haak, de zak valt er overheen, met de bovenkant van de hack hangt het kind de zak met j as en al aan de kapstok. Luizen kunnen een jas niet meer in of uit.

Een paar uur later legde de ontwerpster het prototype voor aan de directeur van de school van haar kinderen. Diezelfde dag nog besloot de school tot een proef met de Bug Bag. Een doorluizen geteisterde klas werd van luizententjes voorzien. Järvinen: 'Een maand later was de plaag bedwongen.' De school vroeg Järvinen zoveel Bug Bags te leveren om in noodgevallen twee klassen tegelijk in quarantaine te kunnen nemen. Na een gesprek met de Amsterdamse GGD besloot die de Bug Bag aan te bevelen in haar luizendocumentatie voor scholen. Zo begon de business te lopen.

Järvinen ging op zoek naar een naaiatelier en kwam terecht bij Okado, een Amsterdams initiatief met verstandelijk gehandicapten. Toen Okado de wassende stroom naaiwerk niet meer aan kon werden er sociale werkplaatsen ingeschakeld. De S-haken worden inmiddels op bestelling geproduceerd bij duizenden. Een bevriende vormgever ontwikkelde een apparaatje om op iedere haak een kunststof dop te klemmen, waar de zak precies overheen valt. Bij toeval kwam Järvinen achter de regel dat elk product van textiel van een wasvoorschrift moet zijn voorzien. Er zit nu een etiketje ingenaaid. De kinderen herkennen hun eigen Bug Bag aan gekleurde lapjes. 'Het ziet er wel fleurig uit met al die kleurtjes.'

Tussen de bedrijven door vraagt de ontwerpster zich soms of hoe het verder zal lopen. Nederland telt zevenduizend lagere scholen met gemiddeld zes klassen van dertig leerlingen. Dat zijn een kleine anderhalf miljoen kinderen waarvan zo'n twintig procent last heeft van luizen. En dan heb je nog de creches, kinderdagverblijven, peuterklassen en niet te vergeten het buitenland. Järvinen:'Ik belde een vriend in Canada, of ze daar wel eens last hadden van luizen. Nou reken maar!'

Een advocaat adviseerde Järvinen om de Bug Bag in licentie te geven en zich te richten op Nederland. Net op tijd realiseerde de ontwerpster zich dat een zak om een S-haak wel degelijk te octrooieren is. Ook de merknaam Bug Bag is inmiddels gedeponeerd. 'Nu kan ik eindelijk weer rustig slapen.'

'Het aardige van de Bug Bag', zegt Järvinen, 'is dat het de luizenbestrijding uit de taboesfeer haalt. Het blijft altijd een beetje genant om te vertellen dat je kind luizen heeft. Maar de zak werkt preventief. Nu kun je dus zeggen: mijn kind heeft een Bug Bag omdat hij geen luizen wil.'